Merhabalar.Sevgili Adem abimin açtığı bir konudaki ufak karıştırmayı düzeltmek istiyorum...

Abimin açtığı konuda Anadoluda Zazaca ve Kurmanca konuşan Seyit ZİRKAN ZİRKİ Aşiretinden söz edilmiş.Zirkan Aşireti koyu Müslüman Şafi bir Aşirettir.5 kolu vardır.

Diğer isim benzerliği olan ise Zerıki Zerıkiyan Aşiretidir.Bu Aşiret değil Kabiledir.Zerikiyan Aşiretinin tarihi yok çünkü Zerikanlılar 1700lerde bu isimle anıldılar.Çünkü göç ettikleri yer Varto İlçesi ve Mazgirtte Xormekan Aşiretinin Xrançko Xıran kolundan olan ZERİKAN MEZRASI.Bu köyde sadece 2 aile yaşıyor.Mezra olarak geçiyor..


Bu karıştırmayı düzeltmek istedim.. Saygılar sevgiler herkese ve adem abime....





Zeriki veya Zerkan/Zerikan adının farklı telafuzları var.
Mark Sykes’ın 1908 yılında yaptığı seyahatte “Zirikanlı” adı altında kayddettiği aşiret olabilir bu.
Sykes, bu aşireti gezisini yaptığı tarihte iki yerde gösterir.
Bir bölümünü (600 hane) Van Gölü Kuzey-Batısı’nda, diğer bölümünü ise (500 hane) Ankara civarında.
Ankara civarındaki Zirikanlılar’ın buraya Van Gölü çevresinden geldiklerini söyler.
O, bu aşireti her bakımdan Cibranlılar’a benzetir.
Cibaranlılar’ın geleneği, onun naklettiğine göre, Varto ve dolaylarına Arabistan’dan geldikleridir. Ama “Zirikanlı” arasında böyle bir gelenek olup olmadığını, onların da kendilerini Cibranlılar gibi Arabistan’dan sayıp saymadıklarını bilmediğini not eder. O’nun verdiği bilgiye göre daha önce göçebe olan “Zirikanlı” aşireti 1890’ların sonlarından itibaren yerleşikliğe geçmeye başlamıştır.
(Bkz. Mark Sykes, The Kurdish Tribes of the Ottoman Empire, JRAI, Cilt xxxvııı, 1908, çeviren Seyfi Cengiz, Dış Kaynaklarda Kırmanclar, Kızılbaşlar ve Zazalar, s. 135, 140, Desmala Sure Yayınları, 1995)

1720-1850 tarihleri arasındaki Osmanlı belgelerinde Dersimli, Düçekli, Kuvanlı/Güvanlu, Topuzlu, Laçin, Gelanlıçek, Bazgelü, Güreşli, Kuzican ve Haranlı gibi Dersim aşiretleri arasında “Zırkanlı” adında bir aşiret de geçer.
(Bkz. Osmanlı Belgelerinde Dersim Tarihi, Yayına Hazırlayan: Ahmet Hezarfen-Cemal Şener, 2003)
Hıran aşiret adı yukarıda sözü edilen belgelerde ve Cevdet Türkay’ın yayınladığı Osmanlı arşivlerinde Haran olarak kayddedilir.
Bu adın aslı ve doğrusu da budur.
Dersim 38 forumunda Hıran aşiretinin Zeriki/Zerkan adında bir kabilesinden sözeden ve birçok defa bu aşiret/kabile hakkında daha fazla bilgi talep eden katılımcılar oldu.
Hıran aşiretinin böyle bir kabilesi varsa (Hıranlılar'a sonradan eklemlenmiş olabilir), yukarıdaki belgelerde Haran aşiretinin yanıbaşında görünen “Zırkanlı” olmalıdır bu.
Kısacası, bana öyle görünüyor ki bu adın orijinal şekli “Zırkan”dır.
Bu tahminim doğruysa, bu aşiret hakkında Şerefname’de hayli bilgi mevcuttur.
Kürt aşiretleri ve hanedanlıkları ile ilişkili dizi yazılarımda Şerefname’de Zırkan aşireti ve beyliği hakkında söylenenleri toparlamıştım.
Şeref Han, Zırkan aşiretini Hasankeyf (Hısn Keyfa, modern Gercüş) aşiretleri arasında sayar.
Şerefname, Zırkanlılar’dan Ezrakiler diye de sözeder.
Ezrak, ordaki açıklamalara göre mavi demektir.
Zırkan adı Ezrak’tan türetilmedir.
Şerefname’nin kaydına göre Zırkanlılar’ın ceddi İmam Ali soyundan Seyit Hasan bin Abdurrahman’dır. Mavi elbise giydiği için Şeyh-i Ezraki (Mavili Şeyh) diye ünlenmiştir. Bu lakabından dolayıdır ki, onun soyundan gelenlere de Ezraki/Zırki denmiştir.
Şeyh Hasan’ın şeceresi Şerefname’de şöyle verilir:
İmam Ali, Hüseyin, Zeynel Abidin, Muhammed Bakır, Cafer-i Sadık, Seyit İsmail El Ekber, Seyit Yahya El Ekna, Seyit Cafer El Katil, Seyit Tahir, Seyit Ali, Seyit Kasım, Sefil, Seyit Ahmet, Seyit Abdurrahman, Seyit Hasan (Seyit Hasan-ı Ezraki/Zırki, SC), Seyit Hasan’ın çocukları Ahmet, Süleyman, Kasım, Hüseyin ve Yusuf.
Aktarılan rivayet budur.
Bu rivayete göre Seyit Hasan Şam’dan gelip Mardin’e yerleşmiş, bu bölgenin egemeni Emir Artuk bin Ekseb’in kızıyla evlenmiş, kendisine Derzini, Gırdıkan, Atak, Tercil ve Mardin kalelerinin yönetimi verilmiştir.
Zırkan Beyliği’nin doğuşu Şerefname’de böyle anlatılır.
Bu beyliğin dört kolunun Seyit Hasan’ın soyundan geldikleri söylenen yöneticilerinin adları ve dönemleri de verilir.
Esas kolları Tercil ve Atak’tı.
Minorsky, bu aşiretin adını “Zraki” olarak yazar.
Akkoyunlular zamanında Bitlis beyliği de bir zaman için Zırkanlılar’ın yönetimine verilmiş görünür.
Sonrasına gelince.
Derzini beylerinin ilki olan Hamza, Şah İsmail Safevi’ye bağlıdır.
İlk Atak beyi Zırkanlı Ahmet bin Mir Muhammed, Şah İsmail’in çağdaşı olup ünlü biridir.
Başlangıçta Şii, sonraları Kızılbaş oldukları anlaşılan bu evin tutumu Çaldıran’dan sonra değişir.
En azından bir bölümü taraf değişir, kendi çıkarları için Yavuz Selim’i destekler.
Daha önceki yazılarımda birkaç kez işaret etmiştim.
Benim düşünceme göre, bir Şii olduğu söylenen “Mayyafarkin ve Amed Tarihi”’nin yazarı İbn’ül Erzak El Farıki, Zırkan (Ezraki) evine mensuptur. O’nun tam adı, Ahmet b. Yusuf b. Ali b. Ezrak’tır. 1117’de Farkin’de doğmuştur. Kitabı "Mervani Kürtleri Tarihi" başlığıyla Türkçe'ye çevrilmiştir.
1597’de yazılan Şerefname’deki bilgilerin (Zırkanlılar’a ilişkin) kaynağı 12'inci yüzyılda yaşamış İbn’ül Ezrak’ın yazdıkları olabilir.
Bugün “Kürt” olarak tanımlanan Müslüman Jırki ve Hesanan aşiretlerinin kökende Zırkiler/Ezrakiler’le bağlantılı olmaları mümkündür.
Dersim’deki parçaları Kızılbaşlığını korurken artakalanının hem inanç, hem de milliyet değiştiği anlaşılıyor.

__________________

Kırat bu dağları aşmalı bu gün
Ömrüm ömrüm ömrüm ömrüm ömrüm
Kırat sende küheylanlık var ise
Pirin divanına da düşmeli bu gün
Nenni de nenni de dost nenni nenni
Nenni de nenni de has nenni nenni

selam dostlar bende zirkan aşiretindenim vanlıyım sünni kurmanciyim zırkı zerikan ve zirki aşireti aynı aşirettir yanlızca harf deyişikliği vardır zirkan aşiretinin ilk önderi seyit hasan_ı ezrakidir imam ali soyundan gelmektedir van ziriki aşiretinden tüm ziriki zirkan ve zerkanlara selam.

Tarihdeki Mervani kurt hanedanligi Zrikilerin atalardirlar
lutfen facebook daki gurubumuzu ziyaret edip bilgilerinizi paylasin

[Üye olmadan linki göremezsiniz.. Üye olmak için tıklayınız...]

Zrikiler kurtlerin en buyuk ve en koklu asiretlerindendir
Tarihdeki Mervani kurt hanedanligi Zrikilerin atalaridirlar.

lutfen facebookdaki gurubumuzu ziyaret edip bilgilerinizi paylasin ve bilgilerimizden yararlanin

[Üye olmadan linki göremezsiniz.. Üye olmak için tıklayınız...]